Strzelaniny w Polskich szkołach - Historia

  Pisaliśmy sobie o atakach na polskie szkoły, które miały miejsce kiedyś i teraz, więc pora opowiedzieć o strzelaninach, które do tej   pory miały miejsce w latach 1925–2024 (jak na razie).

1925

1. Strzelanina najbardziej udokumentowana, którą każdy zna, została dokonana przez dwóch uczniów — Stanisława Ławrynowicza i Janusza Obrąpalskiego. Byli uzbrojeni w granaty oraz rewolwery. Sama strzelanina miała miejsce w Gimnazjum im. Joachima Lelewela w Wilnie, 6 maja 1925 roku. [9]

Zginęło: 5 osób (w tym sprawcy)

Rannych: 9 osób

1926

2.Strzelanina miała miejsce 15 listopada 1926 roku w Warszawie.

19-letni, długowłosy uczeń Stanisław Lampisz, Uczeń III kursu Państwowej Szkoły Handlowej, zastrzelił dyrektora szkoły w momencie, gdy ten opuszczał gmach szkolny.

Zgineła: 1 osoba

Ranna: 1 osoba (sprawca)

1936

3. Strzelanina została dokonana przez uzbrojonego nauczycieloficera rezerwy Stefana Bykowskiego, który nadmiernie spożywał alkohol na lekcjach i wszczynał awantury w szkole. Do zdarzenia doszło pod Inowrocławiem, w Janikowie, 1 kwietnia 1936 roku. Pisałem nawet o tym zdarzeniu jako jedyny — dokładnie wyjaśniłem, co i jak. Jeśli ktoś nie widział, to polecam przeczytać: Strzelanina szkolna w Janikowie

Zginęły: 2 osoby

Ranne: 2 osoby (w tym sprawca)

2001

3. Strzelanina, która miała miejsce już po wojnie — w latach 2000. Została dokonana przez emerytowanego dyrektora jednej ze szkół pod Namysłowem. Był również nauczycielem i myśliwym, który potem rzadko pojawiał się na spotkaniach. Powodem zbrodni była zazdrość.

Sprawca: Kazimierz J.

Zdarzenie miało miejsce 16 grudnia 2001 roku w Zespole Szkół Zawodowych nr 1 w Kluczborku. [3] [4] [14]

Zginęły: 2 osoby (w tym sprawca)

Ranna: 1 osoba

2019

4. Strzelanina dokonana przez byłego ucznia, który fascynował się szkolnymi strzelaninami w Ameryce.

27 maja 2019 roku przyjechał rowerem do szkoły, gdzie wszedł uzbrojony w maczetę i inne narzędzia. Gdy przebiegały młodsze klasy — śmiał się. Gdy zobaczył starsze — zaczął strzelać.

Miejsce zdarzenia: Szkoła Podstawowa nr.1 im.Władysława Łokietka w Brześciu Kujawskim 

*** Według relacji jego dziewczyny, Dominiki Krajewskiej, Marek Nowak (bo tak nazywał się sprawca) był spokojny i leczył się psychiatrycznie. Bardzo mocno przeżył rozstanie matki z ojcem. *** [5] [6] [16]

Zginęło: 0 osób

Ranne: 2 osoby

4. Strzelanina miała miejsce 16 czerwca 2021 roku w Legnica, w Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego.

32-letni, nieznany sprawca strzelał z wiatrówki w kierunku dzieci, twierdząc, że przeszkadzał mu hałas. [20]

Zgineło:0 osób

Ranna:1 osoba

2024

5. Strzelanina 6 maja 2024 roku, kiedy uzbrojony uczeń z innej szkoły przyszedł do Zespołu Szkół Mechanicznych i Ogólnokształcących nr 5 w Łomży.

16-latek postrzelił 15-letniego ucznia. Motywem było to, że chciał popisać się przed kolegami. [1] [18]

Zginęło: 0 osób

Ranna: 1 osoba

Informacje: 

[1] https://wiadomosci.wp.pl/strzelal-w-klasie-dla-szpanu-15-latek-ma-rany-glowy-i-nogi-7024910955252672a

[2] https://www.facebook.com/share/15kaFKGiuS/

[3] https://opole.wyborcza.pl/opole/7,35086,606909.html

[4] https://nto.pl/strzaly-na-szkolnym-dziedzincu/ar/3950183

[5] https://pl.everybodywiki.com/Strzelanina_w_szkole_w_Brze%C5%9Bciu_Kujawskim

[6] https://columbine-polska.fandom.com/pl/wiki/Marek_Nowak

[7] https://sbc.org.pl/Content/235316/iv4422-1936-93.pdf

[8] https://crispa.uw.edu.pl/object/files/217126/display/Default

[9] https://histmag.org/Maturalna-masakra-w-wilenskim-gimnazjum-6641

[10] http://old.mbc.malopolska.pl/dlibra/docmetadata?id=68145&dirds=1&tab=

[11] https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/188351/edition/190465?language=pl

[12] https://www.faramogilno.pl/blog_pliki/monografia.pdf?

[13] https://poranny.pl/strzelanina-w-szkole-w-lomzy-ranny-15latek-z-zespolu-szkol-mechanicznych-i-ogolnoksztalcacych-nr-5-w-lomzy-trafil-do-szpitala/ar/c1-18512277

[14] https://www.rmf24.pl/ekonomia/news-strzelanina-w-kluczborku,nId,222362

[15] https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C1584126%2Cbyly-uczen-marek-n-prawomocnie-skazany-za-atak-na-szkole-w-brzesciu

[16] https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Efekt_Columbine

[17] https://plus.polskanews.pl/dr-agata-komendantbrodowska-rzadko-kiedy-przemoc-przychodzi-znikad/ar/c15-14172343

[18] https://gazetaolsztynska.pl/1047497,Strzelanina-w-polskiej-szkole-Uczen-ranny-w-glowe.html

[19] https://youtu.be/8Iz5_VExPHo?si=NkVBxx3_YKZbrdWr

[20] https://tulegnica.pl/artykul/legnica-strzelanina-n1185417

Trend 1 Sierpnia - Historia

Dzisiaj jest 1 sierpnia. Inni wstawiają jakieś filmiki, zdjęcia do piosenki "We Fell in Love in October", a ja będę pamiętał o Bohaterach.

Dlatego dzisiaj jedynie napiszę o tym, dlaczego ludzie wstawiają swoich znajomych, kobietę na relacje. Otóż historia tego trendu zaczęła się 1 sierpnia 2023 roku, kiedy to postanowiono, że w "Narodowy Dzień Dziewczyn"...

Tak, dobrze słyszycie — u nas w Polsce świętuje się Powstanie Warszawskie, a za granicą Narodowy Dzień Dziewczyny. 

No ale wracając do tematu — postanowiono, że to akurat 1 sierpnia 2023 będzie się obchodzić ten coroczny trend.

I tak też u nas w Polsce się to pojawiło. Szczególnie głównie dziewczyny w wieku 13–15 lat wstawiają (te relacje), a zapominają o Powstaniu Warszawskim, gdzie zamiast pamiętać o Bohaterach, to pamiętają o mniej ważnych sprawach.

Co sądzę na temat tego trendu?

Uważam tak: niech każdy robi, co chce, ale moim zdaniem pamięć o Bohaterach jest ważniejsza, bo to dzięki nim teraz mamy jak żyć. Smuci mnie, że niektórzy (nie mówię, że wszyscy) nie doceniają tych Bohaterów.

To tyle. Zostawiam świeczkę dla Bohaterów. [*]

Ataki na Polskie Szkoły 1998-2025 - Historia

Niedawno opowiadałem o atakach terrorystycznych, jakie faktycznie miały miejsce w Polsce, to teraz pora o atakach na polskie szkoły.

1 takim atakiem był atak w IX Liceum Ogólnokształcącym we Wrocławiu 25.03.1998 przy ul. Piotra Skargi. Wówczas 19-letni Piotr P., uczeń 3 klasy, zaatakował siekierą 3 nauczycielki.

Z czego najpierw zadał cios nauczycielce od fizyki, potem matematyki, a na końcu geografii.

Według jego relacji był dyskryminowany przez nauczycielki. Warto też dodać, że sam uczeń cierpiał na zaburzenia psychiczne.

Potem tylko jedna z rannych nauczycielek wróciła do pracy, reszta nie miała jak.

Nauczycielka Geografii w Szpitalu

Piotr, po odsiedzeniu 5,5 lat wyroku, założył swoją stronę w 2003, gdzie propagował faszyzm oraz satanizm oraz obrażał uczucia religijne, np. było zdjęcie Jezusa ze swastyką na czole.

Samą stronę zobaczyła dziennikarka, która z ciekawości chciała zobaczyć, co aktualnie robi 27-letni Piotr. Gdy wpisała jego nazwisko, wtedy wyskoczyła jej jego strona, gdzie opowiedziała, że na tej stronie było zdjęcie, gdzie Piotr stoi nad swoimi nauczycielkami z siekierą, gdzie widzimy, że uczeń był zadowolony z tego, co zrobił.

Policja stronę zamknęła i aresztowała Piotra. Też z tego, co mówiła sama dziennikarka, która nawet kontaktowała się z Piotrem, wie ona jedynie, że nie pracował, ale uczył się wieczorowo.

2 atakiem jest mniej znanym atakiem, ale wydarzył się on w siedmiopiętrowym budynku Politechniki Gdańskiej przy ul. Siedleckiej 19 czerwca 2002.

Wówczas 23-letni Kamil Putrzyński zdawał egzamin we wtorek z przedmiotu Teoria Obwodów i Sygnałów. Prowadzący go wyprosili, ponieważ były podejrzenia, że ściąga. Następnego dnia miał zdawać egzamin ustnie.

Kamil był studentem II roku Wydziału Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki Politechniki Gdańskiej, który to właśnie 19 czerwca 2002 zabił 53-letniego asystenta Krzysztofa Królika, który chciał uratować 50-letniego Czesława Stefańskiego.

Potem już wezwano ochronę i pogotowie, ale nie udało się uratować życia Królikowi, a Stefańskiemu odcięto palec.

Siekiera, którą widzieli świadkowie zdarzenia, wyglądała na nowo kupioną. Można wywnioskować, że kupił ją we wtorek 18 czerwca 2002.

Kamil Putrzyński (sprawca)

Kamil Putrzyński za zabójstwo dostał 25 lat pozbawienia wolności.

3 takim atakiem był atak 15.10.2023 w Szkole Podstawowej nr 21 w Wałbrzychu, gdzie zniszczono 70 okien.

14-letni Sprawca Ataku

Broń jakiej używał

14-letni sprawca strzelał z air softu i procy. Został ostatecznie złapany 7 listopada 2023.

4 atakiem w tym samym roku, 29.11.2023, w Zespole Szkół Powiatowych w Kadzidle.

Sala w której doszło do zdarzenia

Ok. 12:00 podczas lekcji Albert Gut zaatakował 3 osoby, raniąc je nożem.Potem wybiegł ze sali i próbował popełnić samobójstwo, ale ostatecznie mu się to nie udało. Na relację wrzucił dziwny filmik, gdzie jakaś postać krwawi, a do tego...

Podczas przesłuchiwania czytał sporo o wojnie światowej, ale zapewniał, że nie interesował się faszyzmem czy satanizmem.

Mówił też, że w podstawówce był prześladowany i nie rozmawiał z psychologiem, ponieważ nie wierzył, że on coś zdziała.

Dlatego 2 tygodnie przed atakiem zamówił narzędzia. Oraz nagrał film, gdzie mówił, że planuje zabić 8 osób, ale usunął to. Potem mówił, że wcale nie chciał zabijać. A o tym, że są jego wrogowie, dowiedział się od kolegi.

Albert Gut (sprawca)

5 atakiem był atak na Uniwersytecie Warszawskim dokonany 7.05.2025 przez studenta prawa.

Małgorzata Dynak (Bohater)

22-letni Mieszko Michał Ruciński przyszedł z siekierą na teren Uniwersytetu Warszawskiego.

Przez godzinę z nią chodził, dopiero potem próbował wejść do środka, ale na drodze stała mu 53-letnia portierka Małgorzata Dynak, ale ten zabił ją.

Natomiast na pomoc ruszył 39-letni ochroniarz, który został ciężko ranny. Samego Mieszka już potem aresztowano.

Stare zdjęcie Mieszka Rucińskiego (sprawcy)

Sprawa wstrząsnęła całym krajem, a na samym uniwersytecie odbyła się żałoba.

Informacje:

[1] https://www.trojmiasto.pl/wiadomosci/Dostal-25-lat-n16005.html

[2] https://www.trojmiasto.pl/wiadomosci/Student-zabil-swojego-profesora-n3921.html

[3] https://www.trojmiasto.pl/wiadomosci/Student-swiadomy-czynu-n15737.html

[4] https://gazetawroclawska.pl/snajper-ktory-strzelal-w-okna-szkoly-podstawowej-w-walbrzychu-zatrzymany-ma-14-lat-uslyszal-juz-zarzuty/ar/c1-18000699

[5] https://www.facebook.com/share/1D9w16mqn8/

[6] https://www.facebook.com/share/16mEmxmZWJ/

[7] https://www.infoprzasnysz.com/do-sieci-wycieklo-wideo-po-wczorajszym-ataku-nozownika-w-kadzidle-video18/

[8] https://x.com/Voytecko/status/1920457789207437352?t=RuabZEVLt1BXq1T9kdLR2A&s=19

[9] https://youtu.be/oNW7O6r8fJU?si=I8lH3QKldtIS6bnQ

[10] https://wiadomosci.wp.pl/mieszko-r-czeka-na-badania-prokuratorzy-obawiaja-sie-jednego-7162745459202752a

[11] https://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/7,35771,3240463.html

Ataki Terrorystyczne w Polsce 1923-2016 - Historia

Ataki terrorystyczne zdarzają się w każdym państwie. Jeśli myślimy, że u nas nie było ataków terrorystycznych, to jesteśmy w błędzie.Dlatego dzisiaj opowiem o kilku takich przypadkach.

1 przypadkiem był zamach w Cytadeli Warszawskiej,który wydarzył się 13 października 1923 o 9:00,gdzie zginęło 28 osób.Eksplozja była odczuwalna również w okolicach Warszawy.

*** Według relacji prasowych szyby w oknach rozbiły się aż w Skierniewicach.***

16 października odbył się pogrzeb osób, które zginęły.

Rok później wydarzył się kolejny atak, w którym zginęło nieco mniej osób. Miał on miejsce w Stołpce z 3 na 4 sierpnia 1924, gdzie w wyniku ataku zginęło 9 osób, a 3 zostały ranne, a pozostałych aresztowano.

W wyniku ataku została zniszczona Komenda Policji. Straty również poniosły dworzec, budynek starostwa i sklepy wraz z magazynami handlowymi.

Pomnik poległych policjantów na cmentarzu w Stołpcach w okresie międzywojennym. 

Głównym celem było oswobodzenie 150 aresztowanych, a przede wszystkim przywódców Komunistycznej Partii Białorusi.

3 takim przypadkiem był dokonany atak w Łodzi w 1936, a dokładniej zaczęło się od 18 stycznia, kiedy to 14-letni uczeń miał pójść do sklepu. Gdy chciał zamknąć drzwi, nagle usłyszał huk.

Celem ataku był antysemityzm, gdzie 27 osób chciało wysadzić sklepy żydowskie w Łodzi.

14-letni Uczeń 

Nawet w sumie o tym mega mniej znanym ataku pisałem, więc zapraszam do przeczytania:Terrorystyczny atak na sklepy żydowskie

4 przypadkiem było wydarzenie rok później, które również miało motyw antysemicki, tyle że samo zdarzenie miało miejsce w Wilnie, gdzie nikt nie został ranny, jedynie sprawca

Natomiast 5 takim przypadkiem był przeprowadzony zamach bombowy na dworcu w Tarnowie 28 sierpnia 1939.

Bomba eksplodowała o godzinie 23:18, zabijając 22 osoby i raniąc przy tym 35 osób.

Przebieg zdarzenia był następujący: Antoni Johan Guzy (sabotażysta) z Bielska i do tego członek mniejszości niemieckiej,zostawił on w sali bagażowej dworca dwie walizki wyładowane materiałami wybuchowymi. Liczba ofiar byłaby znacznie większa, gdyby na peron zjawił się pociąg z Krakowa, który spóźnił się o 8 minut.

Po eksplozji Guzy został zatrzymany przez funkcjonariuszy. O dalszych losach nic nam nie wiadomo za bardzo, chociaż można przypuszczać, że zginął 4 września, zostając rozstrzelanym przed zjawieniem się 

Niemców w Tarnowie.

6 przypadkiem jest atak, który miał miejsce w latach 70., a dokładniej 6 października 1971 w auli w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Opolu.

Przebieg zdarzeń był następujący:

Bracia Kowalscy, którzy pochodzili z Rząśnika, postanowili podłożyć bombę z okazji Dnia Milicjanta.

7 takim przypadkiem, już współczesnym, był ten, który miał miejsce we Wrocławiu i to 19 maja 2016 roku. Paweł R. zrobił samemu własną bombę i postanowił, że pozostawi ją w autobusie, lecz nie poszło po jego myśli, bo bomba została zauważona i wyniesiona przez kierowcę na przystanku przy ul. Kościuszki.

Paweł.R w Sądzie

*** Na szczęście nikt nie zginął, a jedna osoba została ranna.***

Informacje:

[1] https://www.tysol.pl/a10025-historia-w-aspektach-roznych-3-4-sierpnia-1924-r-atak-sowieckich-dywersantow-na-miasteczko-stolpce

[2] https://www.onet.pl/?utm_source=pl.m.wikipedia.org_viasg_wiadomosci&utm_medium=referal&utm_campaign=leo_automatic&pid=0be3beab-8918-4f48-bd0e-4afd06d1e1cc&sid=b177a2c9-166f-4113-9b28-185bbe554807&utm_v=2&mp=promo

[3] https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Zamachy_bombowe_w_Wilnie_(1937)

Żołnierz Wielkopolski: z ilustracjami 1923.11.01 R.4 Nr25,42 i 43

[4] https://web.archive.org/web/20181204101950/https://www.tvn24.pl/wroclaw,44/kierowca-autobusu-w-ktorym-przewozono-bombe-o-zdarzeniu,646502.html

[5] https://dzieje.pl/tag/zamachy-terrorystyczne

[6] https://histolucja.blogspot.com/2025/07/terrorystyczny-atak-na-sklepy-zydowskie.html?m=1

Szkoły Powszechne - Historia

Szkolnictwo we współczesnych czasach jest o niebo lepsze niż kiedyś. Jak wiadomo, dawniej wyglądało to zupełnie inaczej — aż do 1948 roku w Polsce funkcjonowały szkoły powszechne, które można uznać za odpowiednik dzisiejszych szkół podstawowych, choć w znacznie prostszej formie.

Same szkoły powszechne nie oferowały może złego poziomu nauczania, ale często wyglądały bardziej jak zwykłe domy niż jak placówki edukacyjne. Przykładem może być Szkoła Powszechna nr 1 w Janikowie, której architektura zachowała się do dziś — obecnie mieści się tam Międzynarodowe Centrum Promocji Dialogu. Niedawno nawet opowiadałem o ciekawej sytuacji, która miała tam miejsce.

       Strzelanina Szkolna w Janikowie 1936

W takich szkołach panowały zupełnie inne realia niż dziś. Lekcje mogły trwać nawet do 18:00 — nie tak jak teraz, gdzie maksymalnie kończą się o 16:30. Co więcej, zajęcia zaczynały się bardzo wcześnie, nierzadko już o 6:30, co oznaczało, że małe dzieci mogły spędzać w szkole nawet ponad 11 godzin dziennie – zupełnie jak w szkole średniej!

W klasach mieściło się zwykle od 30 do 42 uczniów, a zdarzały się przypadki, gdy w małych, dwuklasowych szkołach, liczba uczniów przekraczała 50 osób. Choć to dużo, w niektórych współczesnych szkołach podstawowych również bywają bardzo liczne klasy.

Ciekawostką jest to, że niektóre budynki szkół powszechnych zachowały się do dziś, choć wiele z nich zostało zburzonych lub przebudowanych. Z dawnych gazet dowiadujemy się również, że do tych szkół przyjmowano dzieci w wieku 7 lat – i akurat ta zasada przetrwała do dziś.

Informacje:

[1] https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Szko%C5%82a_powszechna

[2] https://www.faramogilno.pl/blog_pliki/monografia.pdf?

Dziennik Bydgoski nr 226 1936

Terrorystyczny Atak na Sklepy Żydowskie 1936 - Historia

Terrorystyczny atak na sklepy żydowskie oraz próba zamachu bombowego na drukarnię „Republiki” – dokonany przez 27 osób – brzmi jak wydarzenie rodem z kronik współczesnego terroryzmu. A jednak miało to miejsce w Polsce, w Łodzi, w roku 1936. Co dokładnie się wydarzyło?

Wszystko zaczęło się 18 stycznia 1936 roku. Do sklepu Blumy Borowieckiej przy ul. Zawiszy 24 podrzucono ładunek wybuchowy. Eksplozja spowodowała znaczne straty materialne i ciężko raniła 14-letniego Karola Zbożęckiego, który trafił do szpitala, gdzie musiano mu amputować obie nogi. Dwie inne osoby zostały lekko ranne.

Zaledwie dziewięć dni później, 27 stycznia, kolejny ładunek wybuchowy trafił do składu Samuela Wintera przy ul. Piotrkowskiej. Tym razem rany odniósł Jan Zorosiński – na szczęście były one lekkie.

W toku śledztwa ustalono, że za zamachami stała zorganizowana grupa działaczy narodowych. Oskarżeni Baraniecki, Przybylski i Furnalczyk zeznali, że pomagali wykonawcy zamachu – Dorosiewiczowi – m.in. stojąc na czatach i osłaniając go. Dowódcą jednej z grup (tzw. „piątki”) był oskarżony Mila, natomiast materiały wybuchowe dostarczał Czarnecki.

Po odczytaniu aktu oskarżenia rozpoczęto przesłuchania. Oskarżony Siemaszko, aplikant adwokacki i były osadzony w obozie w Berezie Kartuskiej, do winy się nie przyznał. Twierdził, że do Łodzi przyjechał na stałe i mieszkał u radnego miasta, prof. Podgórskiego. Zaprzeczył, jakoby był członkiem Stronnictwa Narodowego – jego zdaniem pełnił jedynie funkcję przewodniczącego sekcji aplikantów adwokackich frakcji narodowej.

Z kolei 30-letni Edward Zwierzewicz przyznał się częściowo do zarzutów. Potwierdził, że należał do Stronnictwa Narodowego, lecz nie pełnił tam żadnej funkcji. Zeznał, że nieznany mężczyzna dostarczył mu paczki z materiałami wybuchowymi o „słabej sile rażenia”, które następnie przekazał Ogórkowi i Czarneckiemu.

Ważnym świadkiem był wspomniany wcześniej 14-letni Karol Zbożęcki. Chłopiec zeznał, że gdy wszedł do sklepu Borowieckiej i chciał zamknąć drzwi, doszło do potężnego wybuchu. Sama właścicielka sklepu, Bluma Borowiecka, również opisała moment eksplozji, która zniszczyła część wnętrza lokalu.

Kolejne elementy układanki zaczęły się odsłaniać 21 stycznia. Posterunkowy Silczak, pełniący służbę przy ul. Sienkiewicza, zauważył w bramie kilku podejrzanych mężczyzn. Gdy próbował ich wylegitymować, jeden z nich uderzył go pięścią w głowę, a reszta rzuciła się do ucieczki. Silczak zdołał zatrzymać jednego z nich – Bartczaka.

Właścicielka sklepu Wintera również opisała wybuch, który zniszczył wystawę i znaczną część porcelany w jej lokalu

*** Proces Sprawców Zakończył się w kwietniu 1936 ***

Informacje:

Ilustrowany Kuryer Codzienny. 1936, nr 94,95

Warszawski Dziennik Narodowy. R. 2, 1936, nr 94B

Słowo Pomorskie 1936.04.03 R.16 nr 79

Ilustrowana Republika 2 kwietnia

maszyny 1206 - Historia

W dzisiejszych czasach niemal każda forma rozrywki – od filmów po gry – powstaje przy użyciu komputerów. Animacje tworzy się cyfrowo, w technologii 3D, a klasyczne rysunki odchodzą do lamusa. Jednak zanim świat poznał grafikę komputerową, a nawet zanim wynaleziono druk, ludzie znajdowali zaskakująco pomysłowe sposoby na tworzenie ruchomych obrazów.

Choć może się to wydawać nieprawdopodobne, już w średniowieczu próbowano imitować ruch i tworzyć wrażenie animacji. Oczywiście, nie w takiej formie, jaką dziś znamy, ale za pomocą mechanicznych urządzeń, obrazów i światła.

Jednym z najbardziej fascynujących przykładów takich prób są średniowieczne manuskrypty animowane – iluminowane księgi, w których ilustracje były tworzone z myślą o szybkim ich przewracaniu lub sekwencyjnym oglądaniu w określonym porządku. Te miniaturowe rysunki, zmieniające się z karty na kartę, tworzyły pierwotne „sekwencje” narracyjne, działające podobnie jak dzisiejsze storyboardy.

Jeszcze ciekawsze są średniowieczne automaty – mechaniczne konstrukcje poruszające się dzięki sile wiatru, wody lub napędu korbowego. Przykładowo, na dworze kalifów Abbasydów w Bagdadzie w IX wieku, inżynier Al-Dżazari projektował i budował złożone maszyny z ruchomymi figurkami, niektóre z nich uważane są za prekursorów animatronicznych przedstawień. Opisy jego maszyn znajdują się w dziele „Księga wiedzy o sprytnych urządzeniach mechanicznych” (1206 r.).

W Europie również pojawiały się podobne konstrukcje – np. w średniowiecznych zegarach wieżowych z figurami świętych, które poruszały się w określonych godzinach. Jeden z najstarszych takich przykładów pochodzi z katedry w Strasburgu (XIV wiek). Mechaniczne kukły poruszały się tam w zaprogramowany sposób – coś jak „pokaz animacji” dla średniowiecznych widzów.

Nie można też zapomnieć o tzw. „laterna magica”, czyli latarni magicznej – urządzeniu używanym od XVII wieku, które choć późniejsze niż średniowiecze, wywodzi się z idei optycznych zabaw powstających już w czasach scholastyki. Dzięki soczewkom i świecom wyświetlano obrazy na ścianach – pierwsze „pokazy ruchomych rysunków".

Informacje:

[1] https://en.m.wikipedia.org/wiki/Ismail_al-Jazari?utm_source

[2] https://www.baytalfann.com/post/the-father-of-robotics-al-jazari?utm_source

[3] https://muslimheritage.com/al-jazari-the-mechanical-genius/?utm_source

[4] https://www.nationalgeographic.com/history/history-magazine/article/ismail-al-jazari-muslim-inventor-called-father-robotics?utm_source

[5] https://aemagazine.pk/public/article/the-medieval-roots-of-robotics-the-ingenious-of-al-jazari?utm_source

Radioaktywne notatki 1903 - Historia

Chemia to nie tylko przedmiot szkolny czy trudne wzory w podręczniku. To dziedzina, która od wieków kształtuje cywilizację. Dzięki niej powstały lekarstwa, tworzywa sztuczne, paliwa, a także – choć czasem w bardziej niebezpiecznym wydaniu – materiały pirotechniczne czy wybuchowe. Chemia umożliwia eksperymentowanie, zrozumienie świata na poziomie atomów i cząsteczek, a jej osiągnięcia wpłynęły na niemal każdy aspekt życia człowieka.

Jedną z najbardziej znanych postaci związanych z tą dziedziną nauki była Maria Skłodowska-Curie – polska noblistka, chemiczka i fizyczka. Urodziła się w Warszawie w 1867 roku, a zmarła w 1934 roku we Francji. Była pierwszą kobietą, która zdobyła Nagrodę Nobla, a także jedyną osobą, która otrzymała Nobla w dwóch różnych dziedzinach nauk ścisłych – fizyce (1903, za badania nad promieniotwórczością) oraz chemii (1911, za odkrycie nowych pierwiastków: radu i polonu).

Maria Skłodowska-Curie pracowała w bardzo trudnych warunkach – często bez odpowiedniego sprzętu laboratoryjnego, narażona na promieniowanie, którego skutków wówczas jeszcze nie znano. Jej prace nad radioaktywnością nie tylko zrewolucjonizowały naukę, ale także przyczyniły się do rozwoju medycyny (radioterapia) oraz fizyki jądrowej.

W czasie I wojny światowej Maria Curie zorganizowała mobilne jednostki radiologiczne („małe Curie”), które pomagały diagnozować rannych żołnierzy bezpośrednio na froncie. Była też promotorką nauki i edukacji kobiet, walcząc o ich miejsce w środowisku naukowym zdominowanym przez mężczyzn.

Dziś jej imię noszą instytuty naukowe, szpitale, szkoły, a nawet jeden z pierwiastków – curium (Cm), odkryty już po jej śmierci.

Informacje:

[1] https://www.atlasobscura.com/categories/marie-curie?utm_source

[2] https://www.britannica.com/video/World-War-I-Marie-Curie-labs-fleet/-242799?utm_source

[3] https://www.businessinsider.com/marie-curie-radioactive-papers-2015-8?IR=T

[4] https://www.nobelprize.org/stories/women-who-changed-science/marie-curie/?utm_source

[5] https://fr.m.wikipedia.org/wiki/Voiture_radiologique?utm_source

Pierwsza Polska Studentka 1414 - Historia

W czasach średniowiecza kobiety nie miały prawa studiować. Nauka w akademiach i uniwersytetach była przywilejem wyłącznie mężczyzn – dostęp do wiedzy dla kobiet był ograniczony do klasztorów lub prywatnych nauk, jeśli w ogóle. A jednak w XV wieku w Krakowie wydarzyło się coś, co zszokowało ówczesny świat akademicki.

Nawojka, młoda kobieta pochodząca najprawdopodobniej z Dobrzynia nad Wisłą, postanowiła zrobić coś, na co żadna inna kobieta w Polsce się dotąd nie odważyła. Przebrana za chłopca, podając się za mężczyznę, dostała się na Akademię Krakowską (dzisiejszy Uniwersytet Jagielloński). Tam przez dwa lata uczyła się łaciny, filozofii i logiki, wyróżniając się intelektem i pilnością.

Jej sekret wyszedł na jaw dopiero wtedy, gdy ciężko zachorowała — niektóre wersje mówią, że została odkryta w wyniku podejrzeń innych studentów. Gdy ujawniono jej płeć, wybuchł skandal. Początkowo groziła jej nawet kara więzienia za fałszywe zeznania i przebywanie w miejscu przeznaczonym tylko dla mężczyzn.

Jednak Nawojka, jak podają niektóre źródła, miała odpowiedzieć przed sądem uniwersyteckim: "Uczyłam się, bo chciałam wiedzieć". To krótkie zdanie przeszło do legendy i sprawiło, że ostatecznie potraktowano ją łagodnie – zamiast więzienia trafiła do klasztoru.

Choć jej dalsze losy pozostają nieznane, Nawojka uznawana jest dziś za pierwszą kobietę-studentkę w Polsce, a nawet jedną z pierwszych w Europie. Jej imieniem nazwano akademiki i ulice, a jej historia inspiruje do dziś.

Informacje:

[1] https://navoica.pl/legend?utm_source

[2] https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Nawojka?utm_source

[3] https://blog.e-polish.eu/marzec-miesiacem-kobiet-poznajcie-historie-nawojki/?utm_source

[4] https://plus.pomorska.pl/opowiesc-o-dziewczynie-ktora-miala-podwojne-zycie-zdjecia-recenzja/ar/12248857?utm_source

[5] https://miejscawkrk.pl/legenda-o-nawojce-kim-byla-ta-niezwykla-dziewczyna/?utm_source

Świnia w sądzie 1386 - Historia

Współczesne wyroki sądowe potrafią budzić kontrowersje, ale nie dorównują absurdowi niektórych decyzji z czasów średniowiecza. Jedna z najbardziej kuriozalnych spraw miała miejsce w 1386 roku we francuskim mieście Falaise, gdzie przed sądem stanęła… świnia oskarżona o morderstwo dziecka.

Według zachowanych dokumentów, świnia zaatakowała i śmiertelnie pogryzła trzyletnie niemowlę. Zgodnie ze średniowiecznym prawem, które niekiedy stosowano również wobec zwierząt, sprawę potraktowano poważnie: zwierzę zostało aresztowane, postawione przed sądem, a nawet przydzielono mu obrońcę z urzędu.

Proces przebiegł zgodnie z ówczesnymi normami prawnymi. Przesłuchano świadków, odczytano zarzuty i – mimo prób obrony – ogłoszono wyrok: kara śmierci przez powieszenie. W dniu egzekucji, świnię ubrano w ludzkie ubrania, co miało symbolizować jej odpowiedzialność za czyn i nadać całej ceremonii moralny charakter. Publiczna egzekucja odbyła się na rynku Falaise, przy dużym udziale mieszkańców.

To nie był odosobniony przypadek — w średniowiecznej Europie znane są dziesiątki procesów, w których zwierzęta (od świń, przez konie, po owady) były sądzone za „zbrodnie” przeciwko ludziom i własności. Celem nie była wyłącznie kara, ale również utrzymanie boskiego porządku i społecznego autorytetu prawa.

Informacje:

[1] Edward Payson Evans – The Criminal Prosecution and Capital Punishment of Animals (1906)

[2] Rachunek egzekutora z Falaise z 9 stycznia 1386 r. – zachowany w archiwach Normandii

[3] Opis w kronikach zakonnych z XV wieku (m.in. w zbiorach Archives départementales du Calvados)

[4] https://en.m.wikipedia.org/wiki/Animal_trial?utm_source

[5] https://www.leidenmedievalistsblog.nl/articles/homicidal-hogs?utm_source

[6] https://www.historytoday.com/archive/natural-histories/pigs-might-try?utm_source 

Tragedia w Erfurcie 1184 - Historia

Na co dzień, gdy chodzimy po galeriach handlowych, dworcach czy salach konferencyjnych, nie zastanawiamy się, czy podłoga się zawali. Dziś to niemal niemożliwe – budynki są projektowane z myślą o setkach osób. Ale w średniowieczu? Wtedy wystarczyła jedna narada możnych, by wydarzyła się jedna z najbardziej absurdalnych katastrof w historii.

26 lipca 1184 roku, w pałacu biskupim w Erfurcie (dzisiejsze Niemcy), miała miejsce tragedia znana jako katastrofa latrynowa. Król Niemiec, Henryk VI, zwołał tam spotkanie (Hoftag), by zażegnać konflikt między Ludwikiem III z Turyngii a Konradem, arcybiskupem Moguncji.

Do sali zebrało się dziesiątki książąt, baronów i biskupów. Niestety, komnata znajdowała się bezpośrednio nad starą latryną – wielką cysterną, do której od lat spływały nieczystości. Drewniana podłoga nie wytrzymała ciężaru setek zbrojnych mężczyzn i… zawaliła się.

Ciała i deski runęły prosto do szamba. W wyniku upadku, utonięcia lub uduszenia się oparami fekaliów zginęło około 60 osób, w tym kilku znamienitych feudałów:

• Fryderyk von Abenberg,

• Heinrich von Schwarzburg,

• Gozmar III von Ziegenhain,

• Burchard von der Wartburg

i wielu innych, których nazwiska zachowały się w kronikach.

Król Henryk VI przeżył – podobno tylko dlatego, że stał w kamiennym wykuszu okna. Przerażony, natychmiast opuścił Erfurt i nigdy więcej tam nie wrócił. Wieść o katastrofie rozeszła się po całym Świętym Cesarstwie Rzymskim – nie jako polityczne wydarzenie, lecz wstydliwa tragedia elity.

Informacje:

[1] https://en.m.wikipedia.org/wiki/Erfurt_latrine_disaster

[2] https://www.historyextra.com/period/medieval/erfurt-latrine-disaster-what-happened/

[3] https://www.historyskills.com/classroom/year-8/erfurt-latrine-disaster/

[4] https://explorersweb.com/erfurt-latrine-disaster-1184/

[5] https://allthatsinteresting.com/erfurt-latrine-disaster

[6] https://www.historyexpose.com/things/erfurt-latrine-disaster

Gitary 3000 p.n.e - Historia

Każdy z nas ma jakieś marzenia — jedni chcą zostać gwiazdami muzyki, inni po prostu pragną założyć własny zespół rockowy czy metalowy. Gitary są sercem tych gatunków, ale czy kiedykolwiek zastanawialiśmy się, skąd właściwie wziął się ten instrument?

Początki gitary sięgają głęboko w starożytność, do czasów sprzed około 5000 lat. Już w Mezopotamii, Egipcie i Persji (ok. 3000–1500 p.n.e.) używano instrumentów szarpanych, które przypominały gitarę w podstawowej formie. Były to m.in. tanbur, oud oraz kithara – starogrecki instrument o wielu strunach, używany przez poetów i muzyków do wykonywania pieśni.

Z kolei w czasach Imperium Rzymskiego pojawił się instrument zwany cithara (czyt. kitara) – był to rozwinięty chordofon strunowy z rezonującym pudłem i gryfem, który stanowił ważne ogniwo w ewolucji późniejszych lutni i gitar.

Te archaiczne instrumenty z Bliskiego Wschodu i basenu Morza Śródziemnego z czasem ewoluowały i przeszły przez różne formy, aż w końcu w średniowiecznej Europie pojawiły się guitarra morisca i guitarra latina – bezpośredni przodkowie dzisiejszej gitary klasycznej. Szczególnie na Półwyspie Iberyjskim, gdzie kultura arabska przenikała się z europejską, gitara zaczęła przybierać znaną nam formę.

Dopiero w XIX wieku, za sprawą hiszpańskiego lutnika Antonio de Torres, gitara zyskała swoją współczesną formę – z pełnym drewnianym korpusem, sześcioma pojedynczymi strunami i wachlarzowym żebrowaniem pudła rezonansowego, co znacząco poprawiło jakość dźwięku.

Tak oto z instrumentu używanego w świątyniach i pałacach gitara przeszła długą drogę, by stać się symbolem buntu, wolności i ekspresji — szczególnie w rocku i metalu.

Informacje:

[1] https://ebxya.com/blogs/news/the-birth-of-the-worlds-first-guitar?utm_source

[2] https://www.somuchguitar.com/acoustic-guitar-history.html?utm_source

[3] https://en.m.wikipedia.org/wiki/History_of_the_classical_guitar?utm_source

[4] https://en.m.wikipedia.org/wiki/History_of_lute-family_instruments?utm_source

[5] https://en.m.wikipedia.org/wiki/Antonio_de_Torres_Jurado?utm_source

Bitwa Duchów 1517 - Historia

Zdarzenia paranormalne od zawsze budzą ciekawość. Czasem mamy wrażenie, że przewidzieliśmy coś wcześniej — albo że zobaczyliśmy coś, w co nikt nam nie uwierzy. Jednak w przeszłości zdarzały się wydarzenia, które nie były tylko osobistym przeczuciem czy omamem jednostki. Jedno z takich zdarzeń miało miejsce naprawdę — i zostało udokumentowane przez wielu świadków.

W styczniu 1517 roku, w niewielkiej włoskiej wiosce Verdellino, niedaleko Bergamo, mieszkańcy zaczęli doświadczać masowych, niewytłumaczalnych wizji. Według relacji spisywanych przez lokalnych kronikarzy i duchownych, ludzie twierdzili, że widzieli na własne oczy bitwę, która toczyła się na pobliskich polach. Ujrzeli setki zbrojnych żołnierzy, konie, unoszące się głowy, a nawet słyszeli odgłosy walki — szczęk oręża, krzyki i wystrzały.

Nie była to opowieść jednej osoby. Relacje zaczęły spływać od dziesiątek, a może nawet setek mieszkańców. Co więcej, w ciągu kilku dni zaczęli przybywać ludzie z okolicznych wsi — również oni zaczęli doświadczać tych samych wizji. Nie było żadnej bitwy, nie było wojsk. A jednak świadków było zbyt wielu, by zignorować sprawę.

Zaniepokojone władze kościelne z Bergamo i pobliskiego Mediolanu wysłały delegatów, by sprawdzić sytuację. Do wsi dotarli też lokalni medycy, którzy szybko zauważyli wspólny mianownik: niemal wszyscy poszkodowani spożywali wcześniej chleb pochodzący z jednego źródła — lokalnego młyna.

Współcześni badacze uważają, że najprawdopodobniej doszło do masowego zatrucia sporyszem — toksycznym grzybem pasożytniczym, który atakuje zboża, szczególnie żyto. Zatrucie to, znane jako ergotyzm, może powodować intensywne halucynacje, konwulsje, skurcze mięśni, paraliż, a w niektórych przypadkach — śmierć. To ten sam grzyb, z którego znacznie później wyizolowano substancję będącą pierwowzorem LSD.

O wydarzeniu wspomina m.in. Bartolomeo Martinengo, kronikarz z Bergamo, który zebrał relacje świadków i opisał je w lokalnych dokumentach diecezjalnych. Zachowały się także fragmenty listów duchownych z okolic Mediolanu, które opisują "widma wojenne", jakich doświadczała cała wieś. W latach 2000. sprawą zainteresował się włoski badacz Riccardo Scotti, który dotarł do lokalnych archiwów i ponownie przywołał tę historię.

Mimo że wydarzenie z Verdellino zostało niemal zupełnie zapomniane na przestrzeni wieków, dziś uchodzi za jedno z najbardziej zdokumentowanych przypadków masowej halucynacji historycznej – porównywanej do „tańczącej plagi” ze Strasburga (1518) czy do zatrucia w Pont-Saint-Esprit (1951).

Informacje:

[1] https://www.thetimes.com/world/europe/article/verdellino-toasts-battle-that-never-was-just-dont-eat-the-bread-gvsbmrrpb?region=global

[2] https://bergamo.corriere.it/notizie/cultura-e-spettacoli/25_gennaio_27/verdellino-quella-battaglia-fra-eserciti-fantasma-colpa-del-pane-con-allucinogeni-a48591c3-7ddb-4a8b-b16c-0c9ef973fxlk.shtml

[3] https://asm.org/articles/2018/november/from-poisoning-to-pharmacy-a-tale-of-two-ergots

[4] https://en.m.wikipedia.org/wiki/Ergotism

Bitwa pod Karánsebes 1788 - Historia

Wojny nie są niczym nowym w dziejach ludzkości, a ich przebieg bywał często pełen absurdów i tragedii. Jednym z najbardziej kuriozalnych incydentów militarnych w historii Europy była tzw. „bitwa” pod Karánsebeș, która miała miejsce w nocy z 21 na 22 września 1788 roku, podczas wojny austriacko-tureckiej (1787–1791). Cesarstwo Habsburgów, będące wówczas sojusznikiem Imperium Rosyjskiego, toczyło konflikt z Imperium Osmańskim.

Do incydentu doszło w pobliżu miasta Karánsebes, w regionie Banatu – dziś znajdującego się na terytorium Rumunii. Choć nazwę tego wydarzenia tradycyjnie określa się mianem bitwy, w rzeczywistości nie doszło tam do żadnego starcia z siłami tureckimi. Zamiast tego armia austriacka, zdezorganizowana i pogrążona w panice, zaczęła walczyć sama ze sobą, co doprowadziło do masowych strat i utraty pozycji – wszystko to bez jakiegokolwiek kontaktu z przeciwnikiem.

Cesarz Józef II Habsburg (1741–1790), który formalnie dowodził całością kampanii wojennej, przebywał w tym czasie niedaleko pola operacyjnego, lecz nie uczestniczył bezpośrednio w działaniach. Dowodzenie lokalnymi siłami należało do oficerów niższego szczebla, których nazwiska nie zostały jednoznacznie udokumentowane w oficjalnych źródłach.

Austriacka armia składała się z żołnierzy wielu narodowości: Niemców, Węgrów, Czechów, Polaków, Chorwatów, Serbów i Wołochów. Taka różnorodność językowa skutkowała trudnościami w komunikacji. W nocy 21 września huzarzy (lekka kawaleria, głównie pochodzenia węgierskiego) zostali wysłani na zwiad przez rzekę Temesz, aby wypatrywać ewentualnego ruchu wojsk osmańskich. Zamiast wroga napotkali jednak lokalnych handlarzy alkoholu i szybko przystąpili do zakupu i spożywania trunków.

Wkrótce do huzarów dołączyli piechurzy – m.in. Chorwaci – którzy również chcieli się napić. Gdy zostali odprawieni, wywiązała się kłótnia, a następnie bójka. Padł strzał, który wywołał alarm wśród pobliskich oddziałów. Ktoś krzyknął, że nadchodzą Turcy. Zaalarmowane jednostki wpadły w panikę, uznając własnych żołnierzy za nieprzyjaciela. W ciemnościach i zamieszaniu doszło do wymiany ognia między poszczególnymi oddziałami austriackimi.

Zamieszanie pogłębiło się, gdy artyleria otworzyła ogień do własnych linii, a kawaleria, chcąc przeciwdziałać rzekomemu atakowi, wpadła na piechotę, która wzięła ich za siły osmańskie. Brak wspólnego języka i panika sprawiły, że żołnierze zaczęli się wycofywać, a część z nich rzuciła się do ucieczki przez rzekę. Niektórzy utonęli, inni zginęli od własnych kul.

Cesarz Józef II miał podczas ucieczki spaść z konia i cudem uniknął śmierci. Rano, gdy sytuacja się uspokoiła, okazało się, że nieprzyjaciel w ogóle się nie pojawił. Austriacy sami opuścili umocnione pozycje. Dwa dni później armia osmańska dotarła na miejsce i bez walki zajęła teren, który cesarskie wojska porzuciły w całkowitym chaosie.

Dokładna liczba ofiar pozostaje nieznana. Większość źródeł szacuje ją na od 150 do 500 zabitych i rannych. W XIX-wiecznych relacjach, często przesadzonych, pojawiały się liczby sięgające nawet kilku tysięcy, jednak nie są one potwierdzone dokumentacyjnie. Incydent ten nie figuruje w wielu oficjalnych kronikach wojennych Habsburgów – najprawdopodobniej celowo go pominięto ze względu na kompromitujący charakter wydarzenia.

Współcześnie uważa się, że bitwa pod Karánsebeș była realnym, dobrze udokumentowanym wydarzeniem. Choć przez wiele lat traktowano ją jako legendę lub wojenny mit, istnieją przekazy z epoki i późniejsze analizy wojskowych raportów, które potwierdzają jej historyczność. Pozostaje jednym z najbardziej absurdalnych i tragikomicznych epizodów w historii europejskich kampanii wojennych.

Informacje:

[1] https://en.m.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Kar%C3%A1nsebes?utm_source

[2] https://sickhistory.com/battle-of-karansebes/?utm_source

[3] https://www.worldatlas.com/articles/did-you-know-the-austrian-army-defeated-itself-in-the-1788-battle-of-karansebes.html?utm_source

[4] https://vocal.media/history/the-battle-of-karansebes-1788-the-austrian-army-accidentally-fighting-itself-in-the-chaos-of-war?utm_source

[5] https://www.ancient-origins.net/weird-facts/battle-karansebes-0018714?utm_source

[6] https://www.todayifoundout.com/index.php/2014/04/battle-karansebes/?utm_source

Synod Trupi 897 - Historia

Dziś możemy powiedzieć, że żyjemy w stosunkowo spokojnych i normalnych czasach, jednak w średniowieczu bywało znacznie gorzej, a wydarzenia często były zaskakujące i niepojęte dla współczesnych. Jednym z najbardziej groteskowych i szokujących epizodów w historii Kościoła katolickiego był proces papieski, który miał miejsce w styczniu 897 roku w Rzymie.

Papież Stefan VI zorganizował wówczas tzw. „Synod Trupi”, czyli sąd nad ciałem zmarłego rok wcześniej papieża Formozusa, który zmarł 4 kwietnia 896 roku i został pochowany z honorami w Bazylice Świętego Piotra. Nikt nie spodziewał się, że ciało Formozusa zostanie ekshumowane, a sam zmarły papież osądzony na publicznym procesie.

Formozus został oskarżony o naruszenie prawa kanonicznego, przede wszystkim o to, że przyjął urząd papieski, będąc wcześniej biskupem Porto — co według ówczesnych przepisów było niedozwolone. Po procesie uznano go za winnego, odcięto mu trzy palce prawej ręki, które wykorzystywał do udzielania błogosławieństw, a jego ciało wrzucono do rzeki Tybr.

Wydarzenie to wywołało w Rzymie ogromny szok i oburzenie. Opinia publiczna uznała działania papieża Stefana VI za skandaliczne. Pojawiały się opowieści, że ciało Formozusa wypłynęło na powierzchnię i zostało potajemnie pochowane przez jego zwolenników.

Wkrótce po tym, w lecie 897 roku, papież Stefan VI został obalony, uwięziony, a następnie uduszony. W grudniu tego samego roku jego następca, papież Teodor II, anulował wyrok synodu i zarządził ponowne pochowanie ciała Formozusa w Bazylice Świętego Piotra. W 898 roku papież Jan IX potwierdził unieważnienie synodu i nakazał spalenie akt procesu.

Informacje:

[1] https://en.m.wikipedia.org/wiki/Cadaver_Synod?utm_source

[2] https://archive.org/stream/in.ernet.dli.2015.168391/2015.168391.The-Works-Of-Liudprand-Of-Cremona_djvu.txt?utm_source

[3] https://www.discoveryuk.com/mysteries/pope-formosus-and-the-cadaver-synod/?utm_source

[4] https://wsmonroe.com/2021/07/13/more-on-pope-formosus-and-the-cadaver-synod/?utm_source

[5] https://ucatholic.com/blog/the-unbelievable-morbid-story-of-the-cadaver-synod/?utm_source

[6] https://commonplacefacts.com/2019/01/10/cadaver-synod-dead-pope-trial/?utm_source

Wakacje 1841 - Historia

Co roku z utęsknieniem czekamy na lato – nie tylko na słońce i ciepło, ale przede wszystkim na czas wolny od szkoły lub pracy. Innymi słowy: czekamy na wakacje. Ale czy kiedykolwiek zastanawialiśmy się, skąd właściwie wzięły się wakacje?

Choć dziś to coś oczywistego, historia wakacji jest znacznie dłuższa i ciekawsza, niż się wydaje.

skąd pochodzi słowo „wakacje”:

Samo słowo „wakacje” wywodzi się z łacińskiego vacatio, które oznaczało „zwolnienie z obowiązku”, „czas wolny” albo „nieobecność”. Łaciński czasownik vacare znaczył „być wolnym”, „niezajętym”. Początkowo pojęcie to odnosiło się np. do zwolnienia z podatków, służby wojskowej czy obowiązków urzędowych.

W języku polskim „wakacje” pojawiły się w XVIII–XIX wieku, głównie w kontekście szkolnym – jako określenie letniej przerwy w nauce.

wakacje szkolne – jak to się zaczęło:

Pierwsze dłuższe przerwy od nauki istniały już w średniowieczu, szczególnie w szkołach klasztornych i parafialnych. Uczniowie mieli wolne głównie podczas najważniejszych świąt kościelnych, takich jak Wielkanoc czy Boże Narodzenie. Letnia przerwa w nauce zaczęła być powszechniejsza w XIX wieku – częściowo z powodu upałów, ale też dlatego, że w wielu regionach dzieci pomagały wtedy w pracach rolnych.

wakacje jako podróże – Thomas Cook i narodziny turystyki:

Nowoczesne wakacje, rozumiane jako czas podróży i wypoczynku, zawdzięczamy Brytyjczykowi Thomasowi Cookowi, który w 1841 roku zorganizował pierwszą zorganizowaną wycieczkę koleją – dla 570 osób. Uznaje się to za początek nowoczesnej turystyki. Cook założył potem pierwsze na świecie biuro podróży, które działało aż do 2019 roku, z siedzibą w Leicestershire w Anglii.

urlopy pracownicze i nowoczesne wakacje:

W czasach przemysłowych, zwłaszcza w XIX wieku, przeciętny człowiek nie miał żadnych wakacji. Pracowano po 10–12 godzin dziennie, przez 6–7 dni w tygodniu. Dopiero po wielu protestach i reformach zaczęto wprowadzać płatne urlopy wypoczynkowe.

W Polsce pierwsze prawo do urlopu pojawiło się w 1924 roku, a w czasach PRL urlopy stały się powszechne – najpierw dwutygodniowe, potem nawet 26-dniowe.

wakacje dziś:

Dziś, w XXI wieku, wakacje to coś więcej niż tylko przerwa – to czas na podróże, odpoczynek, rozwój osobisty lub po prostu „nicnierobienie”. Mamy więcej możliwości, bezpieczeństwo podróży i świadomość, że odpoczynek to nie luksus, lecz konieczność.

*** Wakacje to nie tylko efekt kalendarza – to rezultat wieków zmian społecznych, językowych i kulturowych. Od łacińskiego vacatio, przez przerwy w nauce, aż po loty czarterowe na drugi koniec świata – ich historia pokazuje, jak bardzo zmienił się nasz sposób życia. ***

Informacje:

[1]https://www.newsweek.pl/historia/thomas-cook-kim-byl-czlowiek-ktory-wymyslil-nowoczesna-turystyke/5945jfy#:~:text=To%20on%20wymy%C5%9Bli%C5%82%20to%2C%20co%20dzi%C5%9B%20nazywamy,woja%C5%BCy%2C%20pierwszych%20czek%C3%B3w%20podr%C3%B3%C5%BCnych%20i%20%C5%9Bwietnych%20przewodnik%C3%B3w

[2]https://podroze.onet.pl/ciekawe/podroz-lepsza-niz-alkohol-jestescie-ciekawi-jak-powstalo-pierwsze-biuro-podrozy/vrtb08g

[3]https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Thomas_Cook_Group

[4]https://www.forbes.pl/life/travel/thomas-cook-oglosil-upadlosc-zyciorys-thomasa-cooka-historia-i-upadek-najstarszego/33l6vhh

[5]https://bizblog.spidersweb.pl/thomas-cook-esky-biuro-podrozy